شعر

غزل بهمن 1390

2012-02-11T15:05:00.001+01:00

اي به تو پيوند، دلِ هر كه هست

پيش تو در بند، دلِ هر كه هست

قندِ لبت شربت هر خسته ای

خستة آن قند، دلِ هر كه هست

دل ز تو خرسند نه تنها مراست

اي به تو خرسند، دلِ هر كه هست

زلف مكن شانه و در پا مريز

بهر خداوند، دلِ هر كه هست

فتنة شعرِ ترِ توست آذري

تا به سمرقند، دلِ هر كه هست

دل پی شعر است، بلي مي رود

از پيِ فرزند، دلِ هر كه هست

***

آذری اسفراينی

(نورالدين حمزه بن علی ملك طوسی اسفراينی)

(تولد: 784 ه.ق.، درگذشت: 866 ه.ق. هر دو در اسفراين).

غزل دی 1390

2012-02-11T14:41:00.001+01:00

ز دو ديده خون فشانم ز غمت شب جدايي

چه كنم؟ كه هست اينها گل باغ آشنايي

م‍ژه ها و چشم شوخش به نظر چنان نمايد

كه ميان سنبلستان چَرَد آهوي ختايي

درِ گلستان چشمم ز چه رو هميشه بازست؟

به اميد آنكه شايد تو به چشم من درآيي

ز فراق چون ننالم، منِ دل شکسته، چون ني؟

که بسوخت بند بندم زحرارت جدايي

سرِ برگِ گل ندارم، ز چه رو روم به گلشن؟

که شنيده ام زگل ها همه بوي بي وفايي

به کدام مذهب است اين، به کدام ملت است اين

که کُشند عاشقي را، که تو عاشقم چرايي؟

به طواف کعبه رفتم به حرم رهم ندادند

که برونِ در چه کردي، که درونِ خانه آيي؟

به قمارخانه رفتم، همه پاکباز ديدم

چو به صومعه رسيدم، همه زاهد ريايي

د رِ دير مي زدم من، كه يكي ز در درآمد

كه: درآ، درآ، عراقي، كه تو هم از آنِ مايي

***

فخرالدين عراقی

(تولد: حدود 610 ه.ق. در کمجان همدان، درگذشت: 668 ه.ق. در دمشق).

غزل آذر 1390

2011-11-28T09:18:00.002+01:00

دی ترنگی از شکستِ ساغرم گُل کرد و ریخت

شش‌جهت کیفیتِ چشم ترم گُل کرد و ریخت

شب چو شمعم وعدۀ دیدار در آتش نشاند

تا سحر آیینه از خاکسترم گل کرد و ریخت

سیرِ این باغم کفیلِ یک سحر فرصت نبود

خنده‌واری تا گریبان در برم گل کرد و ریخت

داغم از اوج و حضیضِ دستگاهِ انفعال

بر فلک هم یک عرق‌وار اخترم گل کرد و ریخت

سعیِ مژگان، جز ندامت، سازِ پروازی نداشت

بس که ماندم نارسا، اشک از پرم گل کرد و ریخت

صفحه‌ام یادِ که آتش زد؟ که تا مژگان‌زدن

صد نگاهِ واپسین از پیکرم گل کرد و ریخت

هیچ فردوسی به سامانِ دلِ خرسند نیست

خاک هم گرخواست ریزد بر سرم، گل کرد و ریخت

تا بپوشم بیدل آن گنجی که در دل داشتم

عالمِ ویرانی از بام و درم گل کرد و ریخت

***

بیدل دهلوی

(تولد: 1054 ه.ق. در عظیم‌آباد، درگذشت: 1133 ه.ق. در دهلی).

غزل آبان 1390

2011-10-30T12:10:00.001+01:00

پیش صاحب‌نظران ملک سلیمان باد است

بلکه آن است سلیمان که ز ملک آزاد است

آنکه گویند که بر آب نهادست جهان

مشنو ای خواجه که بنیاد جهان بر باد است

گر پر از لالۀ سیراب بود دامن کوه

مرو از راه که آن خون دل فرهاد است

خیمۀ انس مزن بر در این کهنه رباط

که اساسش همه بی‌موقع و بی‌بنیاد است

هر زمان مهر فلک بر دگری می‌تابد

چه توان کرد که این سفله چنین افتاده است

یاد دار این سخن از من که پس از من گویی

یاد باد آنکه مرا این سخن از وی یاد است

دل بر این پیرزن عشوه گر دهر مبند

کاین عروسی‌ست که در عقد بسی داماد است

حاصلی نیست به جز غم به جهان خواجو را

خرم آن کس که به‌کلی ز جهان آزاد است

***

خواجوی کرمانی

تولد: 689 ه.ق. در کرمان، درگذشت: 753 ه.ق. در شیراز

غزل مهر 1390

2011-10-30T12:03:00.002+01:00

اکنون که تنها دیدمت، لطف ار نه آزاری بکن

سنگی بزن، تلخی بگو، تیغی بکش، کاری بکن

گیرم نداری میل من، ای مردم چشمم، گهی

از گوشۀ چشمی به ما، نظاره‌یی باری بکن

ای یوسف جان، می‌خرد خلقی به جان وصل تو را

رسم گران‌جانی بهل، میل خریداری بکن

مُردیم دور از روی تو، در خانه مانی تا به کی؟

بیرون خرام آخر گهی، گلگشت بازاری بکن

تا کی طبیب عاشقان، غافل ز حالت بگذرد

اهلی بکِش آهی ز دل، یا نالۀ زاری بکن

***

اهلی شیرازی

تولد: حدود 858 ه.ق. احتمالا در شیراز، درگذشت: 942 ه.ق. در شیراز

غزل شهریور 1390

2011-08-15T11:23:00.003+02:00

ابر می‌بارد و من می‌شوم از یار جـدا

چون كنم دل، به چنین روز، ز دلدار جـدا

ابر و باران و من و یار ستاده به وداع

من جدا گریه‌كنان، ابر جدا، یار جـدا

دیده‌ام بهر تو خونبار شد ای مردم چشم

مردمی كن مشو از دیدۀ خونبار جـدا

نعمت دیده نخواهم كه بماند پس از این

مانده چون دیده از آن نعمت دیدار جـدا

حسن تو دیر نمانَد چو ز خسرو رفتی

گل بسی دیر نمانَد چو شد از خار جـدا

***

امیر خسرو دهلوی

(تولد: 651 ه.ق.، درگذشت: 725 ه.ق.، تولد و درگذشت و مدفن: دهلی)

غزل مرداد 1390

2011-08-04T12:45:00.010+02:00

يا ز چشمت جفا بياموزم
يا لبت را وفا بياموزم

پرده بردار تا خلايق را
معنی والضحی بياموزم

تو ز من شرم و من ز تو شوخی
يا بياموز، يا بياموزم

بارها چرخ گفت: "میخواهم
كه ز طبعش جفا بياموزم"

پرده عالمی دريده شود
گر ازو يك نوا بياموزم

نشوی هيچ گونه دست آموز
چه كنم تا ترا بياموزم

به كدامين دعات خواهم يافت
تا روم آن دعا بياموزم

***

محمد بن عبدالرزاق اصفهاني
(جمالالدين اصفهاني)

(تولد: اوايل سدة ششم ه.ق.، درگذشت: 588 (يا 590) ه.ق.، هر دو در اصفهان)

غزل تیر 1390

2011-06-26T14:50:00.008+02:00

ای لبت عیسیِ شرابپرست

وی خطت خضرِ آفتابپرست

به خیال تو آوردهاند ایمان

مردم دیدههای خوابپرست

دیده تا چند افشرم، گویی

که، چو دهقان، شدم سحابپرست

به نگاهی نمیدهد فتوی

آه از آن نرگس حجابپرست

سنجر آن بت، کز او هلال تنم

آفتابی است آفتابپرست

***

سنجر کاشانی
(میر محمد هاشم سنجر کاشانی)

(تولد: 981 ه.ق. در کاشان، درگذشت: 1021 ه.ق. در بیجاپور هند)

غزل خرداد 1390

2011-05-28T09:49:00.003+02:00

چون باده می‌كند مست، ما را هوای باران

دريای نشأه خيزد، از قطره‌های باران

مینا به پای ساغر، چون سر نهد به سجده

چيزی دگر نخواند، غير از دعای باران

روزی كه نيست چشمم، از جوش گريه پر آب

در كارخانه ابر، خالی است جای باران

دارند بر سر دست، جان‌های تلخ و شيرين

باران برای ساغر، ساغر برای باران

طغرا مباش غافل، زين ابر خرقه آبی

پيری است سبحه بر كف، از قطره‌های باران

***

طغرای مشهدی

تولد: حدود 1000 ه.ق. در مشهد (يا اطراف آن)، درگذشت: پيش از 1078 ه.ق. در كشمير

غزل اردیبهشت 1390

2011-05-03T15:10:00.005+02:00

سحر به بوی نسیمت به مژده جان سپرم

اگر امان دهد امشب فراق تا سحرم

چو بگذری قدمی بر دو چشم من بگذار

قیاس کن که منت در شمار خاک درم

بکشت غمزۀ خون‌ریز تو مرا صد بار

من از خیال لب جان‌فزات زنده‌ترم

گرفت عرصۀ عالم جمال طلعت دوست

به هر کجا که روم آن جمال می‌نگرم

به رغم فلسفیان بشنو این دقیقه ز من

که غایبی تو و هرگز نرفتی از نظرم

اگر تو دعوی معجز عیان بخواهی کرد

یکی ز تربت من برگذر چو درگذرم

که سر ز خاک بر آرم چو شمع و دیگر بار

به پیش روی تو پروانه‌وار جان سپرم

مرا اگر به چنین شور بسپرند به خاک

درون خاک، ز شور درون، کفن بدرم

بدان صفت که به موج اندرون رود کشتی

همی رود تن زارم در آب چشم ترم

چنان نهفتم در سینه داغ لاله‌رخی

که شد، چو غنچه، لبالب ز خون دل جگرم

***

ادیب پیشاوُری

(سید احمد رضوی، ملقب به ادیب پیشاوُری)

(تولد: حدود 1260 ه.ق. در پیشاور پاکستان، درگذشت: 1349 ه.ق. (1309 ه.ش.) در تهران (مدفن: جوار مرقد امام¬زاده عبدا...))

غزل فروردین 1390

2011-04-03T00:51:00.003+02:00

تا کنم از هر بن مو رنگ هستی آشکار

جام می‌خواهم در این میخانه یک طاووس‌وار

سوختن می‌بالد آخر از کف افسوس من

دامنی بر آتش خود می‌زند برگ چنار

تیره‌بختی، چون سیاهی، ناله‌ام را زیر کرد

سوخت آخر، همچو سنگ سرمه، در طبعم شرار

آهم از خاکستر دل سرمه‌آلود حیاست

نالۀ خاموش داغم چون نسیم لاله‌زار

سعی بیتابم کمند جذبۀ آسودگی است

از تپیدن می‌رسد هر جزو دریا در کنار

آتش رنگی که دارد این چمن بی‌دود نیست

آب می‌گردد به چشم شبنم از بوی بهار

ای که هوشت نغمه از بال پری وامی‌کشد

بر شکست شیشۀ ما هم زمانی گوش دار

دیده‌ها در جلوه‌گاهت زخمی خمیازه اند

بادۀ جام تحیر نیست جز رنگ خمار

عمرها شد در خیال آفتاب و آینه

سایه‌وار از الفت زنگار می‌دزدم کنار

از نفس، چون صبح، نتوان بخیه زد در جیب عمر

روزن این خانه بیدل تا کجا بندد غبار

***

بیدل دهلوی

(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل اسفند 89

2011-03-01T00:54:00.001+01:00

عشق او باز اندر آوردم به بند

کوشش بسیار نامد سودمند

عشق دریایی کرانه ناپدید

کی توان کردن شنا، ای هوشمند؟

عشق را خواهی که تا پایان بری

بس که بپسندید باید ناپسند

زشت باید دید و انگارید خوب

زهر باید خورد و انگارید قند

توسنی کردم، ندانستم همی

کز کشیدن تنگ‌تر گردد کمند

***

رابعه قُزداری بلخی

(زیست در سده چهارم ه.ق.) (به بیانی، نخستین شاعر زن زبان فارسی)

غزل بهمن 89

2011-01-22T02:20:00.000+01:00

من نخواهم بُرد جان از دست دل

ای مسلمانان، فغان از دست دل

سینه می‌سوزد، نهان، از جور چشم،

دیده می‌گرید، روان، از دست دل

ای رفیقان! چون ننالم؟ وآنگهی

بر تنم بار گران از دست دل

هر که از دستانِ دل غافل شود،

زود گردد داستان از دست دل

جاودانی دیده‌ای باید مرا

تا بگریم جاودان از دست دل

جانم اندر تاب و دل در تب فتاد

این ز دست چشم و آن از دست دل

گفته بودم: پای در دامن کشم

وین حکایت کی توان از دست دل؟

قوّت پایی ندارد اوحدی

تا نهد سر در جهان از دست دل

***

اوحدی مراغه‌ای

(تولد: 673 ه.ق.، درگذشت: 738 ه.ق.، هر دو در مراغه)

غزل دی 89

2010-12-23T23:08:00.010+01:00

زندگی محروم تکرارست و بس

چون شرر این جلوه یک بارست و بس

از عدم جویید صبح ای عاقلان

عالمی اینجا شب تارست و بس

از ضعیفی بر رخ تصویر ما

رنگ اگر گل می‌کند بارست و بس

نیست آفاق از دل سنگین تهی

هر کجا رفتیم کهسارست و بس

از شکست شیشۀ دل‌ها مپرس

شش‌جهت یک نیشتر زارست و بس

باغ امکان نیست آگاهی ثمر

جهل تا دانش جنون‌کارست و بس

ای سرت چون شعله پر باد غرور

اینکه گردن می‌کشی، دارست و بس

بیدل از زندانیان الفتیم

بوی گل را رنگ، دیوارست و بس

***

گزیده‌ای ترکیبی از دو غزل بیدل

بیدل دهلوی

(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل آذر 89

2010-11-26T11:54:00.003+01:00

ای در میان جانم و جان از تو بی‌خبر

از تو جهان پُر است و جهان از تو بی‌خبر

چون پی برد به تو دل و جانم؟ که جاودان

در جان و در دلی، دل و جان از تو بی‌خبر

نقش تو در خیال و خیال از تو بی‌نصیب

نام تو بر زبان و زبان از تو بی‌خبر

از تو خبر به نام و نشان است خلق را

و آنگه همه به نام و نشان از تو بی‌خبر

جویندگان گوهر دریای کُنه تو

در وادی یقین و گمان از تو بی‌خبر

شرح و بیان تو چه کنم؟ ز آنکه تا ابد

شرح از تو عاجز است و بیان از تو بی‌خبر

***

فریدالدین عطار نیشابوری

(تولد: حدود 540 ه.ق. در کدکن (از توابع نیشابور (اکنون، از توابع تربت حیدریه))، درگذشت (قتل): 618 ه.ق. در نیشابور)

غزل آبان 89

2010-10-26T02:05:00.005+02:00

گل‌عذاران نگار من نگرید

عارض گل‌عذار من نگرید

دارد امید مهر ازو دل من

دل امیدوار من نگرید

کار من بار غم کشیدن اوست

به من و کار و بار من نگرید

نیست بی او قرار در دل من

به دل بی‌قرار من نگرید

زرد رویم زهجر سبز خطی

به خزان و بهار من نگرید

عهد ناپایدار او بینید

بخت ناسازگار من نگرید

می‌برد او نخست دل ز رفیق

دلبر خوش قمار من نگرید

***

رفیق اصفهانی (ملا حسين رفيق اصفهاني)

تولد: 1150ه.ق. (به احتمال، در اصفهان (يا اطراف آن))، درگذشت: 1212ه.ق. در اصفهان (مدفن: نجف اشرف)

غزل مهر 89

2010-09-25T07:30:00.003+02:00

می‌تراود التفات از جبهه پر چین او

جوهر و آیینه باشد شوخی و تمکین او

بس که دارد نازکی، کار مکیدن می‌کند

چشم اگر بردارم از لعل لب شیرین او

خضر را عمر ابد از یکدم آب زندگی‌ست

تا قیامت زنده‌ایم از صحبت دوشین او

می‌تواند دشت را از گریه گلریزان کند

چشم پاک من شود گر یک نظر گلچین او

صورت آیینه‌ی زانوی خویشم تا سحر

نیست گر واعظ شبی زانوی من بالین او

***

واعظ قزوینی (ملا محمد رفیع قزوینی)

تولد: حدود 1000ه.ق. (به احتمال، در صفی¬آباد قزوین)، درگذشت: 1089ه.ق. در قزوین

غزل شهريور 89

2010-08-24T14:19:00.001+02:00

گر نخل وفا بر ندهد چشم‌تری هست

تا ریشه در آب است امید ثمری هست

هر چند رسد آیت يأس از در و دیوار

بر بام و در دوست پریشان نظری هست

چندین به پریشانی آن طرّه چه نازی؟

در زلف تو از زلف تو آشفته‌تری هست

منکر نشوی، گر به غلط دم زنم از عشق

این نشأه مرا گر نبود با دگری هست

آن دل که پریشان شود از نالۀ بلبل

در دامنش آویز که با وی خبری هست

هرگز قدری غم ز دلم دور نبودست

شادی‌ست که او را سر و برگ سفری هست

تا گفت خموشی به تو راز دل عرفی

دانست که در ناصیه غمّازتری هست

***

عرفی شیرازی (جمال‌الدين محمد عرفي شيرازي)

(تولد: 963 ه.ق. در شيراز، درگذشت: 999 ه.ق. در لاهور (مدفن: نجف اشرف))

غزل مرداد 89

2010-07-22T03:00:00.003+02:00

مدتی شد کز حدیث اهل دل گوشم تهی است

چون صدف زین گوهر شه‌وار آغوشم تهی است

از دل بیدار و آه آتشین و اشک گرم

دستگاه زندگی چون شمع خاموشم تهی است

دُرد تلخی در قدح دارم که کوثر داغ اوست

شیشۀ دل گر چه از صهبای سرجوشم تهی است

سرگذشت روزگار خوشدلی از من مپرس

صفحۀ خاطر ازین خواب فراموشم تهی است

گفت‌وگوی پوچ ناصح را نمی‌دانم چه شد

این‌قدر دانم که جای پنبه در گوشم تهی است

خجلتی دارم که خواهد پرده‌پوش من شدن

گر چه از سجّادۀ تقوی بر و دوشم تهی است

گر چه دارم در بغل چون هاله تنگ آن ماه را

هم‌چنان از شرم، جای او در آغوشم تهی است

می زنم لاف خودی صائب ز بیم چشم‌زخم

ور نه از زنگ خودی آیینۀ هوشم تهی است

***

صائب تبریزی

(تولد: حدود 1000 ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087 ه.ق. در اصفهان)

غزل تیر 89

2010-06-23T03:47:00.003+02:00

نگاه کن که نریزد، دهی چو باده به‌دستم

فدای چشم تو ساقی، به‌هوش باش که مستم

کنم مصالحه یکسر به صالحان می کوثر

به‌شرط آنکه نگیرند این پیاله ز دستم

ز سنگ حادثه تا ساغرم درست بماند

به وجه خیر و تصدق، هزار توبه شکستم

چنین که سجده برم بی‌حفاظ پیش جمالت

به‌عالمی شده روشن که آفتاب‌پرستم

کمند زلف بتی گردنم ببست به‌موئی

چنان کشید که زنجیر صد علاقه گسستم

ز قامتش چو گرفتم قیاس روز قیامت

نشست و گفت قیامت به قامتی‌ست که هستم

نه شیخ می‌دهدم توبه و نه پیر مغان می

ز بس‌که توبه نمودم، ز بس‌که توبه شکستم

ز گریه آخرم این شد نتیجه در پی زلفش

که در میان دو دریای خون فتاده نشستم

نداشت خاطرم اندیشه‌ای ز روز قیامت

زمانه داد به دست شب فراق تو دستم

حرام گشت به یغما بهشت روی تو روزی

که دل به گندم آدم فریب خال تو بستم

***

یغمای جندقی

(تولد: 1196 ه.ق. در خور (از توابع جندق)، درگذشت: 1276 ه.ق. در خور)

غزل خرداد 89

2010-05-20T10:15:00.004+02:00

خواستم در حرمت پیش نهم گامی چند

بود از آن زلف رسا هر قدمی دامی چند

ای که از بوسه دل غیر به‌دست آوردی

می‌توان خاطر ما جست به دشنامی چند

ما که‌ایم از دو جهان چشم طمع دوخته‌ای

یا غم آموخته و بیدل و ناکامی چند

گه به میخانه و گاهی به خرابات مغان

جان گرو، جامه گرو، در طلب جامی چند

از کدام آفت دنیا پس از این اندیشم؟

من که در هجر تو بردم به‌سر ایامی چند

از دل تنگ اسیران قفس یاد کنید

ای که دارید نشیمن به لب بامی چند

پارسا را نبود گر سر و کاری با عشق

باد صحبت به سلامت سر بدنامی چند

***

صحبت لاری (ملا محمد باقر لاری)

(تولد: 1162 ه.ق. در بیرم (از توابع لار)، درگذشت: 1251 ه.ق. در لار)

غزل اردیبهشت 89

2010-04-21T12:50:00.003+02:00

بگشای لب شیرین، بازار شکر بشکن

بنمای رخ رنگین، ناموس قمر بشکن

چون چشم ترم دیدی، لب بر لب خشکم نه

آن شربت هجران را، تلخی به شکر بشکن

دنیا ز دهان تو مُهر از خَمُشی دارد

آن طُرفه غزل برخوان و آن مُهر به زر بشکن

گر کان بدخشان را، سنگی است بَرو رنگی

تو حُقّۀ دُر بگشا، سنگش به گهر بشکن

ور نیشکر مصری، از قند زند لافی

تو خشک نباتش را، ز آن شکّر تر بشکن

دل گنج زر است، او را در بسته همی دارم

دست آنِ تو زر بستان، حکم آنِ تو در بشکن

در کفّۀ میزانت کعبه چه بود؟ سنگی

ای قبلۀ جان، ز آن دل ناموس حجر بشکن

هان ای دل بشکسته، یار ار طلبد، خود را

از بهر رضای او، صد بار دگر بشکن

رو بر سر کوی او بنشین و به دست خود

پایی که همی بُردت هر سو به سفر بشکن

چون سیف به کوی او باید که درست آیی

خود عشق تو را گوید کز خود چه قَدَر بشکن

***

سیف فرغانی

(تولد: حدود 630 ه.ق. در فرغانه (هم اکنون در کشور ازبکستان)، درگذشت 710 ه.ق. در آق‌سرا (هم اکنون در کشور ترکیه))

غزل فروردین 89

2010-03-19T17:34:00.003+01:00

در گَرد غربت آینه‌دار خودیم ما

یعنی ز بی‌کسانِ دیار خودیم ما

دیگر ز ساز بی‌خودی ما صدا مجوی

آوازی از گسستن تار خودیم ما

از بس که خاطر هوس گل عزیز بود

خون گشته‌ایم و باغ و بهار خودیم ما

ما جمله وقف خویش و دل ما ز ما پُرست

گویی هجوم حسرت کار خودیم ما

از جوش قطره هم‌چو سرشک آب گشته‌ایم

اما همان به جیب و کنار خودیم ما

با چون تویی معامله بر خویش منت است

از شکوۀ تو شکرگزار خودیم ما

غالب چو شخص و عکس در آیینۀ خیال

با خویشتن یکی و دوچار خودیم ما

***

میرزا اسدا... غالب دهلوی

(تولد: 1212 ه.ق. در اگره، درگذشت 1285 ه.ق. در دهلی)

غزل اسفند 88

2010-02-21T03:16:00.004+01:00

درد دل گفتم تغافل کرد، خواری را ببین

گریه کردم خنده زد، بی اعتباری را ببین

آه کردم در گرفت، آثار طالع را نگر

ناله کردم تند شد، تاثیر زاری را ببین

صبر کردم سر کشید و بیخودی کردم رمید

شکوه کردم رنجه شد، ناسازگاری را ببین

او روان سوی رقیب و من به راهش منتظر

ناامیدی را نگر، امیدواری را ببین

یاد کویش اضطراب شعلۀ شوقم فزود

ای نسیم وصل بگذر، بیقراری را ببین

بی خط سبزش چه می‌پرسی ز چشم صالحی؟

گریه‌های زار ابر نوبهاری را ببین

***

صالحی خراسانی (صالحی مشهدی/ محمد میرک صالحی)

(تولد: اوائل قرن دهم ه.ق. در مشهد، درگذشت 997 ه.ق. در مشهد)

غزل بهمن 88

2010-01-19T13:19:00.003+01:00

نیم بی‌تو دمی بی‌غم، کجایی؟

ندارم بی‌تو دل خرّم، کجایی؟

به بویت زنده‌ام هر جا که هستی

به رویت آرزومندم، کجایی؟

نیایی نزد این رنجور یک دم

نپرسی حال این درهم، کجایی؟

چو روی تو نبینم هر سحرگاه

بنالم زار: کای همدم، کجایی؟

ز من هر دم برآید ناله و آه

چو یاد آید رخت هر دم، کجایی؟

درآ شاد از درم، کز آرزویت

به جان آمد دل پر غم، کجایی؟

***

فخرالدین عراقی

(تولد: 610 ه.ق. در کمجان همدان، درگذشت 668 ه.ق. در دمشق)

غزل دی 88

2010-01-09T12:42:00.003+01:00

با پوزش از تاخيری که براثر مشکلات فنی، گريبان غزل دی را گرفت

***

از جراحتزار دل چیده است دامان نالهام
میرسد یعنی زکوی گلفروشان نالهام

دیده درد آلودۀ محرومیِ دیدار کیست؟
کز شکست اشک میجوشد ز مژگان نالهام

هم عنانِ درد دل، عمریست از خود میروم
نسبتی دارد به آن سرو خرامان نالهام

دید و وادیدم برونِ پردۀ رنگست و بس
هر کجا باشم، چه پیدا و چه پنهان، نالهام

با دو عالم اضطراب، اظهارِ مطلب خامشی است
صد جرس دل دارم اما نیست امکان نالهام

دوش کز بام ازل افتاد طشت کاف و نون
گر تامل مَحرم معنی است، من آن نالهام

درد عشقم، قصۀ من بشنو و خاموش باش
تا نهانم، داغ، چون گشتم نمایان، نالهام

از شکست شیشۀ دل آنقدر غمگین نیام
درد آن دارم که خواهد شد پریشان نالهام

چون سپندم نیست خاکستر، دلیل خامشی
سرمه گشتم تا ببیند چشم یاران نالهام

راز دل، چون موج، پوشیدن ندارد ساز من
میدرد، در هر تپیدن، صد گریبان نالهام

بیدل از مشت غبار حسرت آلودم مپرس
یک بیابان خار خارم، یک نیستان نالهام

***

بیدل دهلوی

(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل آذر 88

2009-11-20T14:01:00.004+01:00

در امید و ‌بیم سرد ‌و گرم ایامم هنوز
پخته مغزم هم‌چو خورشید و چومه خامم هنوز

سیر هرکامی به هر گامی که گویی کرده‌ام
گوبیا بنگر که نگشوده زهم کامم هنوز

شمع‌ گیتی گشت روشن، شام‌ من تاریک ماند
ظرف‌ گردون گشت خالی، پرنشد جامم هنوز

گرچه در خون می‌تپم چون مرغ ‌بسمل روز و شب
یاد‌ تمکین تو دارد مست ‌آرامم هنوز

من صلای ‌درد بر عالم زدم، لیکن زثقل
گوش اهل ‌عافیت نشنیده پیغامم هنوز

صد هزاران ساله ره زآنسوی آغاز آمدم
من‌که در راه تو پیدا نیست انجامم هنوز

سیل ‌اشکم آب ‌دریا برد و من در آتشم
در میان آب ‌کوثر دوزخ آشامم هنوز

کی‌ توانم چون ‌مسیح آزاد بودن از نیاز
درکمند زلف آن سرو گل‌ اندامم هنوز

***
مسیح کاشانی (حکیم ‌رکنای کاشانی)
(تولد: حدود 985 ه.ق. به احتمال در کاشان یا اصفهان، درگذشت 1066 ه.ق. در کاشان)

غزل آبان 88

2009-10-22T10:03:00.005+02:00

من و خیال تو شب‌ها و کنج خانه خویش
سرود بی‌خودی و آه عاشقانه خویش

به خون همی تپم از ناله‌های خود، همه شب
کسی نکرد چو من، رقص بر ترانه خویش

ز چشم سخت‌دلان، دور دار عارض و خال
به سنگ خاره، مکن ضایع آب و دانه خویش

سخن به قاعده همت آید، ای واعظ !
من و فسون محبت، تو و فسانه خویش

خوشم به شعله این آه آتشین، همه شب
مرا، چو شمع، سری هست با زبانه خویش

بر آستانه تو، خاک شد سر جامی
چه می‌کشی قدم از خاک آستانه خویش

***
عبدالرحمن جامی
(تولد: 817 ه.ق. در تربت جام، درگذشت: 898 ه.ق. در هرات)

غزل مهر 88

2009-09-27T01:23:00.001+02:00

حیاتی در گذر دارم، چه سود از بود و نابودش

متاع روی در نقصان، چه سامان آید از سودش

سرم شوریدگی دارد، ندانم چیست سودایش

دلم آوارگی جوید، ندانم چیست مقصودش

ز اظهار محبت، در زبان خلق افتادم

چو محتاجی که گنجی یابد و ظاهر کند زودش

در اول با همه بیگانگی خواند و قبولم کرد

نخواهم بعدِِ چندین آشنایی، گشت مردودش

دلِ آزرده‌ام از خنده‌اش آزرده‌تر گردد

جراحت بیش می‌سوزد، چو می‌سازی نمک‌سودش

نظیری را به مجلس بردم امروز و غلط کردم

مرا رسوای عالم کرد چشم گریه آلودش

***

نظیری نیشابوری

(تولد: اواسط قرن 10ه.ق. در نیشابور، درگذشت: 1021ه.ق. در احمد آباد هند)

غزل شهریور 88

2009-08-22T02:02:00.003+02:00

خواب اگر بینم من آن مست عتاب‌آلوده را
تا قیامت شکر گویم بخت خواب‌آلوده را

قطره جان می‌چکد از چشمه حیوان به‌خاک
پاک کن بهر خدا، لعل شراب‌آلوده را

عکس روی‌ام گفته‌ای، در چشم پر اشک تو چیست؟
دیده‌ای در شیشه، گل‌برگ گلاب‌آلوده را

شوق دیدارت نقاب غنچه از گل‌ها کشید
عشق رسوا ساخت خوبان حجاب‌آلوده را

می‌کُشم گفتی غزالی را، به چشم خواب‌‌ناک
کُشته گردم غمزه آن چشم خواب‌آلوده را

***
غزالی مشهدی
(تولد: 936 ه.ق. در مشهد، درگذشت: 980 ه.ق. در حیدرآباد گجرات هند)

غزل مرداد 88

2009-07-23T14:53:00.003+02:00

دی به شبنم گریۀ ما نوگلی خندید و رفت

از زبان اشک هم درددلی نشنید و رفت

گوهر اشکی که پروردم به‌چشم انتظار

در تماشای تو از دست نگه غلتید و رفت

ای سحر در اشک شبنم غوطه می‌باید زدن

کز شکست رنگ بر ما عافیت خندید و رفت

هر که را با غنچۀ این باغ کردند آشنا

هم‌چو بوی گل به آه بی‌کسی پیچید و رفت

ای حباب از تشنگی تا چند باشی جان به‌لب

دامن امید ازین گرداب باید چید و رفت

رنگ آسایش ندارد نو بهار باغ دهر

شبنم اینجا یک سحر در چشم تر خوابید و رفت

شمع ازین محفل سراغ گوشۀ امنی نداشت

چون نگه خود را همان در چشم خود دزدید و رفت

هیچ شبنم بر نیارد سر ز جیب نیستی

گر بداند کز چه گل خواهد نظر پوشید و رفت

زان دهان بی نشان بوی سراغی برده ام

تا قیامت بایدم راه عدم پرسید و رفت

چشم عبرت هر که بر اوراق روز و شب گشود

هم‌چو بیدل معنی بی‌حاصلی فهمید و رفت

گزيده‌ای ترکيب شده از دوغزل بيدل

***

بيدل دهلوی

(تولد: 1054 ه.ق. در عظيم آباد، درگذشت: 1133 ه.ق. در دهلی)

غزل تیر88

2009-06-29T20:42:00.002+02:00

عشــــق شــوری در نـهاد ما نهاد

جان ما در بوتــه‌ی ســـــودا نهاد

گفـت‌وگویـی در زبـان ما فــــکند

جســـت‌وجویی در درون مـــا نهاد

داســتان دلبـــــران آغــــاز کرد

آرزویـــــی در دل شیــــــدا نهاد

قصّــــه خـــوبان به نوعی بازگفت

کاتشـی در پیــر و در برنـــا نهاد

عقل مجـــنون در کــف لیلی سپرد

جان وامـــق در لـب عـــذرا نهاد

بهــر آشــــوب دل ســـودائیان

خــال فتنــه بـر رخ زیبـــا نهاد

وز پــی بـــرگ و نــوای بلبلان

رنـگ و بـویـــی در گل رعـنا نهاد

دمبــدم در هـــر لباســی رخ نمود

لحــظه لحــظه جای دیگــر پا نهاد

فتنـه‌ای انگیــخت شــوری درفکند

در سـرا و شــهر ما چــون پا نهاد

بر مثال خویشتـــن حرفی نــــوشت

نام آن حــــرف آدم و حــــوا نهاد

شــور و غــوغایی بــر آمد از جهان

حسـن او چــون دست در یغما نهاد

چـون در آن غـوغـا عراقی را بدید

نام او ســر دفتـــر غـوغـا نهاد

***

فخرالدین عراقی

(تولد: 610 ه.ق. در کمجان همدان، درگذشت: 668 ه.ق. در دمشق)

غزل خرداد 88

2009-05-21T19:09:00.002+02:00

پیش از خزان به خاک فشاندم بهار خویش
مردان به دیگری نگذارنـد کار خویش

چون شیشـۀ شکستـه و تاک بریده ام
عاجز به دست گریـۀ بی اختیـار خویش

از وقت تنگ، چون گل رعنا درین چمن
یک کاسه کرده ایم خزان و بهار خویش

انجم به آفتـاب، شب تیره را رسـاند
دارم امیـدها به دل داغـدار خویش

سنگ تمام، در کف اطفال هم نماند
آخر جنون ناقص ما کرد کار خویش

دایم میانۀ دو بلا سیـر می کنـد
هرکس شناخته است یمین و یسارخویش

صائب چه فارغ است ز بی برگی خزان
مرغی که در قفس گذراند بهار خویش

***

صائب تبریزی

(تولد: حدود 1000ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087ه.ق. در اصفهان)

غزل اردیبهشت 88

2009-04-20T00:20:00.003+02:00

باز آمدیم و شوق تو در دل همان که بود
و‌ز گریه پا به کوی تو در گل همان که بود

باز آمدیم و شوق همان آرزو همان
سودا همان، تصور باطل همان که بود

هجران کشنده، عشق همان دشمن قدیم
نومید از وفای تو‌ام دل همان‌که بود

کردم سفر و لیک نبردم رهی به‌دوست
آوارۀ جهانم و منزل همان‌ که بود

تو در خیال بردن جان شرف هنوز
آن ساده‌دل ز فکر تو غافل همان‌که بود

***

شرف قزوینی
(تولد: 912 ه.ق. در قزوین، درگذشت: 968 ه.ق. در قزوین)

غزل فروردین 88

2009-03-19T13:21:00.004+01:00

باغ‌هستی نیست جز رنگی که گرداند عدم
ما و این پرواز تا هر‌جا پرافشاند عدم

چون سحر نشو و نماها یک قلم ساز هواست
زین چمن بیش از نفس دیگر چه رویاند عدم

قاصد ملک خیال‌ام، از تک و پوی‌ام مپرس
هر کجایم می‌فرستد باز می‌خواند عدم

گرد وهمی‌آشیان در بال عنقا بسته‌ام
آه از آن روزی که بر ما دامن افشاند عدم

خواه عشرت، خواه غم، خواهی خزان، خواهی بهار
هر چه پیش آید خیال است آنچه پس ماند عدم

گفت‌وگو بسیار دارد آن دهان بی‌نشان
هوش معذور است اینجا، تا چه فهماند عدم

یک نفس اظهار و یک عالم غبار ما و من
چشم ما زین بیشتر دیگر چه پوشاند عدم

ما و من چیزی نکرد انشا که باید فهم کرد
می‌نویسد هستی‌ام سطری که می‌خواند عدم
***
بیدل دهلوی
(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل اسفــند 87

2009-02-18T15:10:00.005+01:00

قاصد آمد گفتمش آن یار سیمین بر چه گفت؟
گفت با هجرم بسازد، گفتمش دیگر چه گفت؟

گفت دیگر پا ز حد خویش نگذارد برون
گفتمش جمع است از پا خاطرم، از سر چه گفت؟

گفت سر را بایدش از خاک ره کمتر شمرد
گفتمش کمتر شمردم، زین تن لاغر چه گفت؟

گفت جسم لاغرش را از تعب خواهیم سوخت
گفتمش من سوختم، در باب خاکستر چه گفت؟

گفت خاکستر چو گردد خواهمش بر باد داد
گفتمش بر باد رفتم، در حق محشر چه گفت؟

گفت در محشر به یک دم زندهاش خواهیم کرد
گفتمش من زنده گردیدم، ز خیر و شر چه گفت؟

گفت خیر و شر نباشد عاشقان را در حساب
گفتمش این هم حسابی، با لب کوثر چه گفت؟

گفت با ما بر لب کوثر نشیند عاقبت
گفتمش گر عاقبت این است زین بهتر چه گفت؟

گفت دیگر نگذرد در خاطرش یاد عظیم
گفتمش دیگر بگو، گفتا مگو دیگر چه گفت !

***

عظیمای نیشابوری
(تولد: اواسط قرن یازده ه.ق. در نیشابور، درگذشت: 1110ه.ق. (به احتمال در مشهد))

غزل بهمن 87

2009-01-19T12:56:00.005+01:00

چنين شنيدم که لطف يزدان به روی جوينده در نبندد
دری که بگشايد از حقيقت بر اهل عرفان دگر نبندد

چنين شنيدم که هر که شبها نظر ز فيض سحر نبندد
ملک ز کارش گره گشايد فلک به کينش کمر نبندد

دلی که باشد به صبح خيزان عجب نباشد اگر که هر دم
دعای خود را به کوی جانان به بال مرغ سحر نبندد

اگر خيالش به دل نيايد سخن نگويم چنان که طوطی
جمال آيينه تا نبيند سخن نگويد خبر نبندد

ز تير آه چو ما فقيران شود مشبّک اگر که شبها
فلک ز انجم زره نپوشد قمر زهاله سپر نبندد

بر شهيدان کوی عشقش به سرخ رويی علم نگردد
به رنگ لاله کسی که داغ غمش به لخت جگر نبندد

کجا تواند كسی درين ره دم از مقامات عاشقی زد
هر آن که نالد به ناله نی چو نی به صد جا كمر نبندد

***

صفای اصفهانی
(تولد: 1269ه.ق. در فريدن اصفهان، درگذشت: 1323ه.ق. در مشهد (مدفن: حرم رضوی)).

غزل دی 87

2008-12-18T21:01:00.006+01:00

گزيده ای ترکيب شده از دو غزل بيدل

نور جان در ظلمت آباد بدن گم کرده ام
آه ازين يوسف که من در پيرهن گم کرده ام

چون نم اشکی که از مژگان فرو ريزد به خاک
خويش را در نقش پای خويشتن گم کرده ام

از زبان ديگران درد دلم بايد شنيد
کز ضعيفی ها چو نی راه سخن گم کرده ام

ای تمنا ! نوحه کن بر کوشش بی حاصلم
جست و جو ها دارم اما يافتن گم کرده ام

روز و شب خون می خورم در پرده بی طاقتی
گفت و گوی لالم و راه دهن گم کرده ام

شوخی پرواز من رنگ بهار ناز کيست؟
چون پر طاووس، خود را در چمن گم کرده ام

يافتن گم کردنی می خواهد، اما چاره نيست
کاش گم گردم، چه سازم ؟ گم شدن گم کرده ام

چون نفس از مدعای جست و جو آگه نی ام
اين قدر دانم که چيزی هست و من گم کرده ام

بيدل، از درد بيابانْ مرگیِ هوشم مپرس
بيخودی می داند آن راهی که من گم کرده ام

***

بيدل دهلوی

(تولد: 1054 ه.ق. در عظيم آباد، درگذشت: 1133 ه.ق. در دهلی)

غزل آذر 87

2008-11-21T17:49:00.002+01:00

گفتا: تو از کجايی کآشفته می نمايی؟
گفتم: منم غريبی از شهر آشنايی

گفتا: سر چه داری کز سر خبر نداری؟
گفتم: بر آستانت دارم سر گدايی

گفتا: کدام مرغی کز اين مقام خوانی؟
گفتم: که خوش نوايی از باغ بينوايی

گفتا: به دلربايی ما را چگونه ديدی؟
گفتم: چو خرمنی گل در بزم دلربايی

گفتا: چرا چو ذره با مهر عشق بازی؟
گفتم: از آن که هستم سرگشته ی هوايی

گفتا: من آن ترنجم کاندر جهان نگنجم
گفتم: به از ترنجی ليکن به دست نايی

گفتا: بگو که خواجو در چشم ما چه بيند؟
گفتم: حديث مستان سرّی بود خدايی
***
خواجوی کرمانی
(تولد: 689 ه.ق. در کرمان، درگذشت 753 ه.ق. در شيراز)

غزل آبان 87

2008-10-24T02:33:00.003+02:00

همه هست آرزويم كه ببينم از تو رويی
چه زيان تو را كه من هم برسم به آرزويی؟

به ره تو بس كه نالم ، ز غم تو بس كه مويم
شده ام ز ناله نالی، شده ام ز مويه مويی

بنموده تيره روزم ستم سياه چشمی
بنموده مو سپيدم صنم سپيد رويی

همه خوشدل اين كه مطرب بزند به تار چنگی
من از آن خوشم كه چنگی بزنم به تار مويی

چه شود كه راه يابد سوی آب تشنه كامی؟
چه شود كه كام جويد ز لب تو كامجويی؟

همه موسم تفرج به چمن روند و صحرا
تو قدم به چشم من نه بنشين كنار جويی

ز چه شيخ پاكدامن سوی مسجدم نخواند
رخ شيخ و سجده گاهی، سر ما و خاك كويی

بشكست اگر دل من به فدای چشم مستت
سر خمّ می سلامت، شكند اگر سبويی

***

فصیح الزمان رضوانی
(تولد: 1240 ه.ق. در فسا، درگذشت: 1324 ه.ق. در تهران)

غزل مهر 87

2008-09-20T13:48:00.001+02:00

نه همین می رمد آن نو گل خندان از من
می کشد خار در این بادیه دامان از من

با من آمیزش او، الفت موج است و کنار
روز و شب با من و پیوسته گریزان از من

قمری ریخته بالم ، به پناه که روم؟
تا به کی سرکشی ای سرو خرامان از من؟

به تکلم، به خموشی، به تبسم، به نگاه
می توان برد به هر شیوه دل آسان از من

نیست پرهیز من از زهد، که خاکم بر سر
ترسم آلوده شود دامن عصیان از من

گر چه مورم، ولی آن حوصله را هم دارم
که ببخشم، بود ار ملک سلیمان از من

اشک بیهوده مریز این همه از دیده کلیم
گرد غم را نتوان شست به طوفان از من

***

کلیم کاشانی
(تولد: حدود 990ه.ق. در همدان، درگذشت: 1061ه.ق. در کشمیر)

غزل شهریور 87

2008-08-21T12:15:00.004+02:00

می آید از دشت جنون، گردم بیابان در بغل
توفان وحشت در قدم، فوج غزالان در بغل

سودایی داغ تو را، از شام نومیدی چه غم
پروانه بزم وفا، دارد چراغان در بغل

تنها نه من از حیرتش، دارم نفس در دل گره
آیینه هم دزدیده است آشوب طوفان در بغل

می آید آن لیلی نسب، سرشار یک عالم طرب
می در قدح تا کنج لب، گل تا گریبان در بغل

آه قیامت قامتم، آسان نمی افتد ز پا
این شعله هر جا سرکشد، دارد نیستان در بغل

بی رویت از بس مو به مو، توفان طراز حسرتم
چون ابر دارد سایه ام، یک چشم گریان در بغل

می خواست از مهد جگر، بر خاک غلتد بی رخت
برداشت طفل اشک را، چون دایه مژگان در بغل

عمریست از آسودگی، پا در رکاب وحشتم
چون شمع دارم در وطن، شام غریبان در بغل

از بس که با خاک درت، می جوشد آب زندگی
دارد نسیم از طوف او، همچون نفس جان در بغل

بیدل ندارد بزم ما، از دستگاه عافیت
چشمی که گیرد یک دمش، چون شمع، مژگان در بغل

***
بیدل دهلوی

گزیده ای ترکیبی از چهار غزل بیدل. نیز بنگرید به غزل نخستین این مجموعه (غزل تیر 85 (قدسی مشهدی)).

(تولد: 1054 ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133 ه.ق. در دهلی).

غزل مرداد 87

2008-07-21T13:18:00.007+02:00

چون شوم خاک رهش، دامن بیفشاند ز من
ور بگویم دل بگردان، رو بگرداند ز من

روی رنگین را به هر کس می نماید همچو گل
ور بگویم باز پوشان، باز پوشاند ز من

چشم خود را گفتم آخر یک نظر سیرش ببین
گفت می خواهی مگر تا جوی خون راند ز من

او به خونم تشنه و من بر لبش تا چون شود
کام بستانم ازو یا داد بستاند ز من

گر چو فرهادم به تلخی جان برآید باک نیست
بس حکایت های شیرین باز می ماند ز من

گر چو شمعش پیش میرم، از غمم خندان شود
ور برنجم، خاطر نازک برنجاند ز من

دوستان جان داده ام بهر دهانش، بنگرید
کو به چیزی مختصر، چون باز می ماند ز من

صبر کن حافظ، که گر زین دست باشد درس غم
عشق در هر گوشه ای، افسانه ای خواند ز من

***

حافظ
(تولد: 727 ه.ق. ، درگذشت: 792 ه.ق. هر دو در شیراز)

غزل تیر 87

2008-06-21T12:35:00.002+02:00

شیشۀ می دور از آن لبهای میگون می گریست

تا دل خود را دمی خالی کند خون می گریست

دوش بر سوز دل من گریه ها می کرد شمع
چشم من آن گریه را می دید و افزون می گریست

آن نه شبنم بود در ایام لیلی هر صباح
آسمان شب تا سحر بر حال مجنون می گریست

سیل در هامون، صدا در کوه، می دانی چه بود؟
از غم من کوه می نالید و هامون می گریست

شب که می خواندی هلالی را و می راندی به ناز

در درون پیش تو می خندید و بیرون می گریست

***

هلالی جغتایی
(تولد: میانه های قرن نهم ه.ق. در استرآباد (گرگان)، درگذشت (قتل): 939ه.ق. در هرات)

غزل خرداد 87

2008-05-18T13:58:00.014+02:00

عقده ای نگشود آزادی ز کارم همچو سرو
زیر بار دل سرآمد روزگارم همچو سرو

محو نتوان ساختن از صفحۀ خاطر مرا

مصرع برجستۀ باغ و بهارم همچو سرو

خاطر آزادۀ من فارغ است از انقلاب
در بهار و در خزان بر یک قرارم همچو سرو

خجلت روی زمین از سنگ طفلان می کشم

بس که از بی حاصلی ها شرمسارم همچو سرو

میوۀ من جز گزیدنهای پشت دست نیست

منفعل از التفات نو بهارم همچو سرو

کوه را از پا در آرد تنگدستی ها و من

سالها شد خویش را بر پای دارم همچو سرو

بس که خوردم زهر غم، چون ریزد از هم پیکرم
سبز پوش از خاک برخیزد غبارم همچو سرو

با هزاران دست، دایم بود در دست نسیم
صائب از حیرت ، عنان اختیارم همچو سرو

***

صائب تبریزی
(تولد: حدود 1000ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087ه.ق. در اصفهان)

غزل اردیبهشت 87

2008-04-20T21:43:00.004+02:00

دل عاشق به پیغامی بسازد
به یاد نامه یا نامی بسازد

مرا کیفیت چشم تو کافی است
ریاضت کش به بادامی بسازد

اگر مرد است گردون، بار دیگر
بدین ناپختگی خامی بسازد

قناعت بیش ازین نبود که عمری
به جامی، دردی آشامی بسازد

چو من مرغی نکرده صید، ایام
مگر از زلف او دامی بسازد

دعا گو قحط شو، طالب حریفی ست
که ایامی به دشنامی بسازد

***

طالب آملی
(تولد: 987ه.ق. در آمل، درگذشت:1036 ه.ق. در هند)

غزل فرورردین 87

2008-03-25T14:47:00.002+01:00

از چمن تا انجمن جوش بهار رحمت است
دیده هر جا باز میگردد دچار رحمت است

خواه ظلمت کن تصور، خواه نور، آگاه باش
هر چه اندیشی نهان و آشکار رحمت است

در بساط آفرینش جز هجوم فضل نیست
چشم نابینا سپید از انتظار رحمت است

ننگ خشکی خندد از کشت امید کس چرا؟
شرم آن روی عرقناک آبیار رحمت است

سبحۀ دیگر به ذکر مغفرت در کار نیست
تا نفس باقی است، هستی در شمار رحمت است

وحشی دشت معاصی را دو روزی سر دهید

تا کجا خواهد رمید آخر شکار رحمت است

شام اگر گل کرد بیدل، پرده دار عیب ماست
صبح اگر خندید، در تجدید کار رحمت است

***

بیدل دهلوی

(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل اسفند 86

2008-02-22T15:02:00.010+01:00

تمثال دو زلف و رخ آن یار کشیدم
یک روز و دو شب زحمت این کار کشیدم

اول شدم آشفته ز بوی سر زلفش
آخر به پریشانی بسیار کشیدم

در تیرگی زلف کشیدم رخش از مهر
گفتی که مهی را به شب تار کشیدم

عقلم همه شد نائره غیرت تاتار
تا تاری از آن طره طرار کشیدم

اندیشه نمودم که کشم ابروی آن شوخ
اندیشه چو کج بود کمان وار کشیدم

در نقش میانش شدم از فکر چو مویی
آخر به صد اندیشه و پندار کشیدم

سحر قلمم بین که کشیدم چو دو چشمش
گفتی به فسون نقش دو سحار کشیدم

آشوب قیامت همه شد در نظرم راست
چون قامت آن دلبر عیار کشیدم

فرصت چو کشیدم به برش جامه رنگین
گلناریش از خون دل زار کشیدم

***
فرصت شیرازی
(تولد: 1271ه.ق.، درگذشت: 1339ه.ق. در شیراز، آرامگاه در حافظیه شیراز)

غزل بهمن 86

2008-01-22T13:28:00.000+01:00

وقت غم خوش کاتش از باغ و بهارش چیده ایم
یک گلستان داغ از هر نوک خارش چیده ایم

یک تبسم، غنچۀ امید ما نو بر نکرد
گویی از گلزار، پیش از نو بهارش چیده ایم

نعمت دشت محبت را فرامش چون کنیم؟
ما که داغ از برگ برگ لاله زارش چیده ایم

این گل سیراب، یعنی دیده، دایم خرم است
گویی از گلزار رخسار نگارش چیده ایم

لالۀ دل را فصیحی ز ابر رحمت تازه دار

کز زمین غم برای یادگارش چیده ایم

***

فصیحی هروی
(تولد: اواخر قرن 10ه.ق.، درگذشت: 1049ه.ق. هر دو در هرات)

غزل دی 86

2007-12-19T15:31:00.000+01:00

دیدۀ ما سیر چشمان شأن دنیا بشکند
همچو جوهر، نقش را آیینۀ ما بشکند

بر سفال جسم لرزیدن ندارد حاصلی
این سبو امروز اگر نشکست، فردا بشکند

هر سر خاری، کلید قفل چندین آبله است
وای بر آن کس که خاری بی محابا بشکند

از حباب ما گره در کار بحر افتاده است
می کشد دریا نفس، هرگاه ما را بشکند

از شکست آرزو هر لحظه دل را ماتمی است
عشق کو کاین شیشه ها را جمله یک جا بشکند

کشتی ما چون صدف در دامن ساحل شکست
وقت موجی خوش که در آغوش دریا بشکند

همت مردانه می خواهد گذشتن از جهان

یوسفی باید که بازار زلیخا بشکند

بال پروازش در آن عالم بود صائب فزون

هر که اینجا بیشتر در دل تمنا بشکند

***

صائب تبریزی

(تولد: حدود 1000ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087ه.ق. در اصفهان)

غزل آذر 86

2007-11-22T22:13:00.000+01:00

لعل لب او یک دم بر حالم اگر خندد
تا حشر غبار من بر آب گهر خندد

بی جلوۀ او یک چند از سیر گل و شبنم
اشکم ز نظر جوشد داغم به جگر خندد

یک خندۀ او برق بنیاد دو عالم شد
دیگر چه بلا ریزد گر بار دگر خندد

جوش چمن از خجلت در غنچه نفس دزدد
آنجا که گل داغم از آه سحر خندد

یک شبنم ازین گلشن بی چشم تماشا نیست
چندان که حیا بالد سامان نظر خندد

یاد دم شمشیرت هر جا چمن آراید
چون شمع سراپایم یک رفتن سر خندد

افسردگی دل را از آه گشایش کو
سنگ است و همان کلفت هرچند شرر خندد

از خجلت بیدردی داغ است سراپایم
مژگان به عرق گیرم تا دیدۀ تر خندد

بی جلوۀ او بیدل زین باغ چه گل چیند؟

در کسوت چاک دل چون صبح مگر خندد

***

بیدل دهلوی
(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل آبان86

2007-10-21T15:11:00.000+02:00

به مویی بسته صبرم، نغمۀ تار است پنداری
دلم از هیچ می لرزد، دل یار است پنداری

به تحریک نسیمی خاطرم آشفته می گردد

به خود رایی، سر زلفین دلدار است پنداری

نه پندم می دهد سودی، نه کارم راست بهبودی
دلی دارم که هر امسال او پار است پنداری

ننوشم تا قدح، بر من دری ازغیب نگشاید

کلید روزنم در دست خمار است پنداری

به نوعی طعن مردم را هدف گشتم که دامانم
ز سنگ کودکان، دامان کُهسار است پنداری

فلک را دیده ها بر هم نمی آید شب از کینم

چنان هشیار می خوابد که بیدار است پنداری

نظیری بوالعجب شیرین و نازک نکته می آری!

ترا شکّر به خرمن، گل به خروار است پنداری

***

نظیری نیشابوری
(تولد: اواسط قرن 10ه.ق. در نیشابور، درگذشت: 1021ه.ق. در احمد آباد هند)

غزل مهر86

2007-09-20T11:02:00.000+02:00

عالمی زان حسن عالمگیر بر هم می خورد
بزم ها تا مجلس تصویر بر هم می خورد

خواب راحت در شب طوفان بیداد تو نیست
تا سحر موج دم شمشیر بر هم می خورد

صحبت زود آشنا، دارد بقای عهد گل
الفت بیگانه خویان دیر بر هم می خورد

ما قرار دوری زلف تو با خود داده ایم
تا نسیمی می وزد تدبیر بر هم می خورد

از سر دیوانه دست تربیت کوتاه کن
خانـۀ ویرانه از تعمیر بر هم می خورد

از زبان افتند دانش طوطیان خوش سخن

چون مرا سر رشتۀ تقریر بر هم می خورد

***

دانش مشهدی
(تولد: حدود سال 1000ه.ق.، درگذشت: اواخر قرن 11ه.ق.، هر دو در مشهد)

غزل شهریور86

2007-08-22T11:01:00.000+02:00

تا کی به بزم شوق غمت جا کند کسی؟
خون را به جای باده به مینا کند کسی؟

ابروت میبرد دل و حاشاست کار او
با کج حساب عشق چه سودا کند کسی؟

تا مرغ دل پرید گرفتار دام شد
صیاد کی گذاشت که پر وا کند کسی؟

دنیا و آخرت به نگاهی فروختیم
سودا چنین خوشست که یکجا کند کسی

ای شاخ گل به هر طرفی میل میکنی
ترسم دراز دستی بیجا کند کسی

نشکفت غنچه ای که به باد فنا نرفت
در این چمن چگونه دلی وا کند کسی

خوش گلشنی است حیف که گلچین روزگار
فرصت نمی دهد که تماشا کند کسی

بر روضه های خلد قدم می توان گذاشت

قصاب اگر زیارت دلها کند کسی

***

قصاب کاشانی
(شاعر قرن 12 ه.ق.، تولد در کاشان، درگذشت و مدفن در مشهد)

غزل مرداد 86

2007-07-19T02:12:00.000+02:00

شانه را به گیسویش طرفه همزبانی هاست
سرمه را به چشم او الفت آشیانی هاست

زلف تابدارش را، شانه می دمد افسون
دیده وقف حیرت کن موج جان فشانی هاست

بی خودان الفت را ، نیست زحمت مردن
مردنی اگر باشد، بی تو زندگانی هاست

در وفا چه امکانست جان کنم دریغ از تو
بر جبین گره مپسند این چه بدگمانی هاست

ما ز سیر این گلشن، عشوۀ طرب خوردیم
ور نه چشم وا کردن، عبرت امتحانی هاست

گوش کر مهیا کن نغمه جز خموشی نیست
بی نگه تماشا کن، جلوه بی نشانی هاست

برگ عشرت هستی، غیر رقص بسمل چیست
رنگ و بوی این گلشن جمله پر فشانی هاست

از غرور وهم ایجاد، هرزه رفته ای بر باد
ای غبار بی بنیاد این چه آسمانی هاست

عمرهاست بی حاصل، می زنی پر بسمل

بهر نیم جان بیدل، این چه سخت جانی هاست
***
بیدل دهلوی
(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)
(گزیده ای ترکیب شده از دو غزل بیدل)

غزل تیر86

2007-06-23T22:44:00.000+02:00

وصل رو داده و آرام نمی دانم چیست
چارۀ این دل خود کام نمی دانم چیست

مرغ ما را هوس دانه گرفتار نکرد
کششی هست در این دام نمی دانم چیست

از تو دل چون به خبر شاد توان کرد که من
خود شدم قاصد و پیغام نمی دانم چیست

پُر مکن در نظرم جلوۀ بیجا ای سرو
من مگر خوبی اندام نمی دانم چیست

ثمر تلخ ترا لذت سیب ذقن است
بیش ازین معنی دشنام نمی دانم چیست

منعم از باده مفرما که چو مژگان بتان
دست برداشتن از جام نمی دانم چیست

مدتی شد که ندارم ز دل خویش خبر
حال آن سوختۀ خام نمی دانم چیست

نیست چون آینه در طالع صیدی شب وصل

با دلش کینۀ ایام نمی دانم چیست

***
صیدی تهرانی
(تولد: حدود 1000ه.ق. در تهران، درگذشت: 1069ه.ق. در هند (مدفن در مشهد)

غزل خرداد 86

2007-05-21T22:58:00.000+02:00

سبکسری که اسیر هواست همچو حباب
میان بحر ز دریا جداست همچو حباب

هزار بار اگر بشکند درست شود
سبوی هر که ز آب بقاست همچو حباب

نمی خلد به دلی نالۀ شکستۀ من

شکست شیشۀ من بی صداست همچو حباب

به غیر قطع نفس نیست ساحلی ما را
هوا به کشتی ما ناخداست همچو حباب

همان ز ساده دلی بر حیات می لرزم
اگر چه بحر مرا خونبهاست همچو حباب

نمی کنم چو صدف دست پیش ابر دراز
که گوهرم دل بی مدعاست همچو حباب

قرار نیست ز درد طلب مرا صائب
ز بحر گر چه مرا متّکاست همچو حباب

***

صائب تبریزی
(تولد: حدود 1000ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087ه.ق. در اصفهان)

غزل اردیبهشت 86

2007-04-20T14:33:00.000+02:00

نه گل شناسم و نه باغ و بوستان بی تو

که دیده در نگشاید به این و آن بی تو

ز خضر گیرم و بر خاک ریزم آب حیات

به زندگی شده ام بس که سر گران بی تو

در این بهار چو گل از سفر تو هم باز آی

ببین چه میکند این چشم خون فشان بی تو

گمان برند که من نیز با تو همسفرم

چنین که می روم از خویش هر زمان بی تو

کجاست فرصت آن کز فراق شکوه کنم

به غیر نام تو نگذشته بر زبان بی تو

به جام و ساغر ما قطره ای نمی افتد

اگر نشاط ببارد ز آسمان بی تو

تو همچو تیر زکف جسته، رفته ای و کلیم

به خود فرو شده چون حلقه کمان بی تو
***

کلیم کاشانی
(تولد: حدود 990ه.ق. در همدان، درگذشت: 1061ه.ق. در کشمیر)

غزل فروردین 86

2007-03-17T01:54:00.000+01:00

چشم واکن رنگ اسرار دگر دارد بهار

آنچه در وهمت نگنجد جلوه گر دارد بهار

ساعتی چون بوی گل از قید پیراهن برآ

از تو چشم آشنایی آنقدر دارد بهار

از خزان آیینه دارد صبح تا گل می کند

جز شکستن نیست رنگ ما اگر دارد بهار

رنگ دامن چیدن و بوی گل، ازخود رفتنست

هر کجا گل می کند برگ سفر دارد بهار

جلوه تا دیدی نهان شد، رنگ تا دیدی شکست

فرصت عرض تماشا اینقدر دارد بهار

لاله داغ و گل گریبان چاک و بلبل نوحه گر

غیر عبرت زین چمن دیگر چه بر دارد بهار

چند باید بود مغرور طراوتهای وهم

شبنمستان نیست بیدل، چشم تر دارد بهار
***
بیدل دهلوی
(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)
(گزیده ای ترکیب شده از دو غزل بیدل)

غزل اسفند 85

2007-02-22T15:06:00.000+01:00

دوچشم مست توخوش می کشند ناز از هم
نمی کنند دو بد مست احتراز از هم

شدی به خواب و بهم ریخت خیل مژگانت
گشای چشم و جدا کن سپاه ناز از هم

میان ابرو و چشم تو فرق نتوان داد

بلا و فتنه ندارند امتیاز از هم

شب فراق تو بگسیخت در کف مطرب
ز سوز سینۀ من پرده های ساز از هم

به باغ سرو و صنوبر چو قامتت دیدند
خجل شدند ز پستی دو سرفراز از هم

تو بوسه از دو لبت دادی و صبوحی جان

به هیچ وجه نگشتیم بی نیاز از هم

***

شاطر عباس صبوحی قمی

(تولد: 1257 ه.ق، درگذشت: 1315ه.ق.)

غزل بهمن 85

2007-01-22T00:44:00.000+01:00

به صورت تو بتی کمتر آفریده خدا
تو را کشیده و دست از قلم کشیده خدا

چو کرده نقش تو بر صفحه وجود رقم
صد آفرین ز زبان قلم شنیده خدا

متاب روی ز هم صحبتان، که تنهایی
لطیفه ای است که از بهر خود گزیده خدا

زمانه کیست که منصور را به دار کشد؟
به این وسیله به سوی خودش کشیده خدا

لباس فقر برازنده من است سلیم
که جامه ای است که بر قد من بریده خدا
***
سلیم طهرانی
(تولد: حدود 990 ه.ق. در طرشت طهران، درگذشت: 1057 ه.ق. در کشمیر)

غزل دی 85

2006-12-19T07:57:00.000+01:00

حسن اگر این است ناصح همچو ما خواهد شدن
چوب تر آخر به آتش آشنا خواهد شدن

از دم تیغ است سیر مرغ بسمل تا به خاک
دل گر از دست تو بیرون شد کجا خواهد شدن

یک ره ار دستم به دامان تو گردد آشنا
پنجۀ من بر سرم بال هما خواهد شدن

هر در نگشوده ای دارد ز استغنا کلید
همچنانش واگذار ای دل که وا خواهد شدن

بیشتر هر چند بر کام جهان چسبیده ای
بیشتر از دست چون رنگ حنا خواهد شدن

می رود تا کوکب بخت مرا آتش زند
هر شرر کز صحبت آتش جدا خواهد شدن

گر فلک این گونه بر ما تنگ می گیرد کلیم
وسعت آباد جهان چشم گدا خواهد شدن

***

کلیم کاشانی
(تولد: حدود 990ه.ق. در همدان، درگذشت: 1061ه.ق. در کشمیر)

غزل آذر 85

2006-12-02T12:09:00.000+01:00

کرده ام خاک در میکده را بستر خویش
می گذارم چو سبو دست به زیر سر خویش

بیخود از نشئه ی دیدار خودی، می دانم
مست من! آینه را ساخته ای ساغر خویش

سرکشان را فکند تیغ مکافات ز پای
شعله را زود نشانند به خاکستر خویش

دست فارغ نشد از چاک گریبان ما را
آستینی نکشیدیم به چشم تر خویش

دم شمشیر، رگ خواب فراغت شودش
هر که در دامن تسلیم گذارد سر خویش

بلبل و گل همه دم هم نفسانند حزین
بینوا من که جدا مانده ام از دلبر خویش

حزین لاهیجی
(تولد: 1103 ه..ق. در اصفهان، درگذشت: 1180 ه.ق. در بنارس هند)

غزل آبان 85

2006-10-24T00:29:00.000+02:00

دل به یاد پرتو حسنت سرا پا آتش است
از حضور آفتاب آیینه ی ما آتش است

پیکر ما همچو شمع از گریه ی شادی گداخت
اشک هرجا بنگری آب است، اینجا آتش است

تا نفس باقیست عمر از پیچ و تاب آسوده نیست
می تپد برخویشتن تا خار و خس با آتش است

عشق می آید برون گر واشکافی سینه ام
چون طلسم سنگ نام این معما آتش است

شمع تصویریم، از سوز و گداز ما مپرس
پرتوی از رنگ تا باقیست، با ما آتش است

غرق وحدت باش اگر آسوده خواهی زیستن
ماهیان را هر چه باشد غیر دریا آتش است

نیست بیدل بیقراری های آهم بی سبب
کز دل گرمم نفس را در ته پا آتش است

***

بیدل دهلوی

(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

غزل مهر 85

2006-10-01T23:57:00.000+02:00

از پختگی است گر نشد آواز ما بلند
کی از سپند سوخته گردد صدا بلند ؟

سنگین نمی شد این همه خواب ستمگران
می شد گر از شکستن دل ها صدا بلند

هموار می شود به نظر باز کردنی
قصری که چون حباب شود از هوا بلند

رحمی به خاکساری ما هیچ کس نکرد
تا همچو گرد باد نشد گرد ما بلند

فریاد می کند سخنان بلند ما
آواز ما اگر نشود از حیا بلند

بلبل به زیر بال خموشی کشید سر

صائب به گلشنی که شد آواز ما بلند
***

صائب تبریزی

(تولد: حدود 1000ه.ق. در تبریز، درگذشت: 1087ه.ق. در اصفهان)

غزل شهریور 85

2006-08-27T09:31:00.000+02:00

آرزوی دل چو اشک از چشم ما افتاده است
مدعا چون سایه ای در پیش پا افتاده است

گوهر امید ما، قعر توکل کرده ساز
کشتی تدبیر در موج رضا افتاده است

موی آتش دیده را کوتاه می باشد امل
چشم ما عمری است بر روز جزا افتاده است

نیست در دشت طلب، با کعبه ما را احتیاج
سجده گاه ماست هر جا نقش پا افتاده است

چون خط پرگار عمری شد که سر تا پا خمیم
ابتدای ما به فکر انتها افتاده است

در حقیقت بیدل ما صاحب گنج بقا ست
گر به صورت در ره فقر و فنا افتاده است

***

بیدل دهلوی
(تولد: 1054ه.ق. در عظیم آباد، درگذشت: 1133ه.ق. در دهلی)

انا مع الارهاب

2006-08-22T23:11:00.005+02:00

نزار قبانی

برگردان: مهدی شاكری

* مقدمه شعر در صفحه اصلی

ما
متهم به تروریسم ایم
اگر از گل سرخ ... و از زن دفاع کردیم.
و از قصیده‌ی عصماء
و از آبی آسمان
از وطنی که درچهار گوشه‌اش،
آبی و هوایی نمانده است.
و نه خیمه‌ای، نه شتری، نه قهوه‌ی تلخی
ما متهم به تروریسم ایم.

اگر ما با تمام جرأت از موی بلقیس دفاع کردیم
و از لبان میسون،
و از هند، و دعد،
و از لبنی و رباب،
از باران سرمه‌ای که چون وحی
از مژگان ببارد
هرگز پيرامون من قصیده‌ای پنهانی نخواهید یافت
یا واژه ای مخفی
یا نوشته ای نهفته در چارچوب در
. من هرگز حتی یک قصیده ندارم که
در خیابان بی حجاب بگردد

ما متهم به تروریسم ایم
اگر از خرابه های وطنی وامانده، تکه تکه و آشفته بنویسیم
كه پاره های آن لاشه های پراكنده اند
از وطنی که به دنبال نشان خود است
و امتی که نام ندارد!
از وطنی که از شعرهای‌اش سترگ نخستین‌اش
جز قصیده های نازلی نمانده است.
از وطنی که در آفاق خود آزادی سرخ و آبی و زرد ندارد
از وطنی که ما را از خرید روزنامه باز می‌دارد
و از گوش دادن اخبار
از وطنی که گنجشک‌های آن آواز نمي خوانند
از وطنی
که نویسندگان اش عادت کرده‌اند
از شدت ترس
بر هوا بنویسند.

از وطنی
که به شعر سرزمین مان می‌ماند
سخنی گريز پای، بی تامل، و وارداتی
بیگانه روی و زبان،
بی آغاز و بی فرجام
و بی هيچ ربطی به مردم، به سرزمین، و به تنگنای بشر !

از وطنی که بی هیچ کرامت
و پای افزاری
به گفتگوهای صلح می‌رود

از وطنی که مردان‌اش شكار ترس شدند
و جز زنان نماندند
و شوری در چشمان‌مان
و در کاممان
و در گفتمان
آیا خشکسالی درون خويش را
از بنی قحطان ارث برده ايم ؟
در ميان ما دیگر معاویه‌ای نيست
و نه ابو سفیانی
و نه کسی که "نه" بگويد
به آنان که از خانه‌ و نان‌ و روغن‌مان کوتاه آمدند،
و تاریخ‌ شکوفای‌ ما را دکان رزق خويش كردند

در زندگی ما قصیده‌ای نيست
که در خوابگاه شاه ازاله نشده باشد !
ما معتاد خفت ايم
و از آدمی آنگاه
كه به زبونی عادت کرد
چه می‌ماند؟

من در اوراق تاریخ
در جستجوی أسامة بن منقذ
و عقبة بن نافع
و در پی عمر، و در پی حمزة
می‌گردم
در جستجوی خالدی که به سوی شام بیاید
من به دنبال معتصم بالله ام
تا زنان را از توحش اسارت و زبانه‌های آتش برهاند
من در پی مردان آخرالزمان ام
و در شب، جز گربه‌هایی گريزان و مويه كنان نمي بينم
که بر جان‌شان از سلطه‌ی موشان بيمناك اند
ما به کوری ملي دچار شده‌ایم؟
یا مردمی شب‌ کوریم؟

ما متهم به تروریسم ایم
اگر نخواهيم با بولدوزرهای اسرائیلی بميريم
که در خاک‌مان فرو می‌آیند
و در تاریخ‌مان
و در انجیل‌مان
و در قرآن‌مان
و در سرزمین پیامبران‌مان فرود آمده اند

اگر گناه ما این است،
پس تروریسم چه زیباست!

ما متهم به تروریسم ایم
وقتی که نابودی‌مان را
به دست مغولان، یهودیان، و بربرها رد کنیم
اگر که سنگی به شیشه‌ی شورای امنیتی پرتاب کنیم
كه قیصر قیصران بر آن چیره است
ما متهم به تروریسم ایم
اگر که مذاكره با گرگ را رد کنیم
اگر كه دست‌ خويش را به سوی امریکا دراز نکنیم
امریکای ضد فرهنگ انسانی و بی فرهنگ...
و ضد تمدن‌های ماندگار...
و خود بی‌تمدن ...

امریکا
ساختمان درشت بی ديوار است !

ما متهم به تروریسم ایم
اگر از زمانه‌ای سر بتابيم
که در آن امریکا مغرور... ثروتمند... نیرومند،
و مترجم رسمی زبان عبری است
ما متهم به تروریسم ایم...
اگر شاخه‌ی گل سرخی
به قدس... الخلیل...غزّه و ناصره
پرتاب کنیم
اگر نان و آب را به تروای در محاصره برسانيم
ما متهم به تروریسم ایم

وقتی بر رهبران چپ روی خويش بشوريم
و بر همه آنها که زین وارونه كردند
و از آواز وحدت‌ به سمساری روی نهادند

به تروریسم، ما متهم ایم
با پيشه ای فرهنگی
و خواندن فقه و سیاست
و ياد خدای بزرگ
و تلاوت سوره‌ی فتح
و گوش به خطبه ها‌ی نماز جمعه
آن گاه، ما فرو رفتگان در تروریسم ايم

ما به تروریسم متهم ایم
اگر از سرزمین مان دفاع کردیم
و از کرامت خاک
و از تجاوز به مردم
و تجاوز به خويش
سرپیچیدیم
با حراست از آخرین نخل بیابان‌مان
و از آخرین ستارگان آسمان مان
و از آخرین حروف نامهای مان
و از آخرین شیر سینه‌های مادرانمان
اگر این گناه ماست
پس تروریسم چه گواراست!

من با تروریسم ام
اگر می‌توانست مرا
از دست مهاجران روسیه، لهستان، مجارستان و رومانی برهاند
كه بر دوش ما در فلسطین فرود آمدند
تا مأذنه‌های قدس و درب مسجد الأقصی را بدزدند
و نگاره‌ها و گنبدها را ...

من با تروریسم ام
اگر می‌توانست مسیح را،
و مریم عذرا و قدس را
از سفیران مرگ و ویرانی آزاد کند
دیروز
خیابان مردمی کشورمان
مانند اسب‌ها شيهه مي كشيد
و میدان‌ها رودهایی لبریز عنفوان بودند...
... و پس از اوسلو
دندان‌ در دهانمان نمانده است
ما را به ملتی از کوران و کران بدل كرده است ؟

من با تروریسم ام
اگر بتواند مردمی را از سرکشی سرکشان آزاد کند
و منجی انسان از توحش انسان شود

من با تروریسم ام
اگركه مرا
از دست قیصر یهود
یا قیصر رومیان برهاند

من با تروریسم ام
تا آن‌گاه که این دنیای جدید
منصفانه
میان امریکا... و اسرائیل... دو نيمه است

من با تروریسم ام
با تمام آن چه که از شعر و نثر و دندان نیش دارم
تا وقتی که این دنیای نو
در دستان قصاب باقی است!

من با تروریسم ام
تا وقتی که این دنیای نو
ما را به گله‌ی گرگان
دسته دسته کرده است!

من با تروریسم ام
اگر مجلس سنای امریکا
مرجع حسابرسی است
و کیفر و پاداش مي دهد

من با تروریسم ام
تا وقتی این دنیای نو
در ژرفای وجود‌ اش
بوی عرب‌ها را زشت می‌دارد

من با تروریسم ام
تا وقتی این دنیای نو
در پی قتل طفلان من است
و كشته آنان را در پيش سگان می افکند
به همه‌ی این دلایل
صدای‌ام را بلند می کنم:
من با تروریسم ام
من با تروریسم ام
من با تروریسم ام!

غزل امرداد ماه 85

2006-08-09T16:44:00.000+02:00

روز و شب از بس که محو آن میان گردیده ام
موی می ترسم بر آید عاقبت از دیده ام

صاحب آوازه در اقلیم گمنامی منم
نام خود را از زبان هیچکس نشنیده ام

اشک رنگین، داغ حرمان، زخم رشک مدعی
وه چه گل ها بهر تابوت تمنا چیده ام

فرصت عشرت زکف ندهم بهر جایی که هست
گریه تا بس کرده ام بر بخت خود خندیده ام

گل به بستر تا نیفشانی نمی خوابی و من
شمع سان با شعله در یک پیرهن خوابیده ام

از سیه روزی رهایی چون بیابد دل، کلیم
هر رگ دل را به تار زلف او تابیده ام

کلیم کاشانی
(تولد: حدود 990ه.ق. در همدان، درگذشت: 1061ه.ق. در کشمیر)

غزل تيرماه 85

2006-08-01T01:18:00.000+02:00

دارم دلی اما چه دل، صد گونه حرمان در بغل
چشمی و خون در آستین، اشکی و طوفان در بغل

باد صبا از کوی تو، گر بگذرد سوی چمن
گل غنچه گردد تا کند، بوی تو پنهان در بغل

نازم خدنگ غمزه را، کز لذت آزار او
از هم جراحت های دل، دزدند پیکان در بغل

کو قاصدی از کوی او، تا در نثار مقدمش
هر طفل اشک از دیده ام، بیرون دود جان در بغل

بخت مرا از تیرگی، صبح فراق و شام غم
پرورده چون طفل یتیم، این در کنار آن در بغل

برقع ز عارض بر فکن یک صبحدم ، تا جاودان
گردد فرامش صبح را، خورشید تابان در بغل

قدسی ندانم چون شود، سودای بازار جزا
او نقد آمرزش به کف، من جنس عصیان در بغل

قدسی مشهدی
(تولد: حدود 990ه.ق. در مشهد، درگذشت: 1056ه.ق. در لاهور)